Palamut
Sarda sarda · Atlantic bonito
Diğer adları: Vonoz, Çingene palamudu, Torik, Altıparmak, Zindandelen
Ağustos sonunda Karadeniz'den inen, hızlı ve güçlü bir göçmen. Sürü kıyıya sokulduğunda peş peşe balık çıkarabilirsin; ama sürüyü yakalamak zamanlama işidir.
Yasal asgari boy: 25 cm. Bu boyun altındaki balığı suya bırakman gerekiyor. Vonoz boyundaki yavru palamut avı sürüyü hızla tüketiyor.
Kaynak: 6/2 Numaralı Amatör Amaçlı Su Ürünleri Avcılığının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ (No: 2024/21), Resmî Gazete 11.08.2024/32629 — 1 Eylül 2024 / 31 Ağustos 2028 · Son kontrol: 2026-08-28 · Tüm kurallar
Teşhis
Sahada karıştırmamak için bakılacak işaretler.
Sezon
Aylara göre bulunabilirlik. İç su türlerinde ilkbahar boşluğu üreme dönemi av yasağıdır.
- Oca 1
- Şub ·
- Mar ·
- Nis ·
- May ·
- Haz ·
- Tem 1
- Ağu 3
- Eyl 5
- Eki 5
- Kas 3
- Ara 1
0 = yok · 5 = sezonun zirvesi
| Boy sınıfı | Boy |
|---|---|
| Vonoz | 0-25 cm 25 cm altı yasal değil. |
| Çingene palamudu | 25-30 cm |
| Palamut | 30-40 cm |
| Torik | 45-60 cm |
| Altıparmak / Zindandelen | 60 cm ve üzeri Kıyıdan çok seyrek görülür. |
Nerede ve Ne Zaman
- Yaşam alanı
- Açık su ve akıntı hatları. Kıyıya en çok Boğaz'ın kuzey ucunda ve burunlarda sokulur.
- Derinlik
- Yüzey ile 15 m arası. Sürü avlanırken yüzeyde kaynar.
- Aktif saatler
- Şafak · Sabah · İkindi · Akşam alacası
- Su sıcaklığı
- İdeal 18-23 °C (sınırlar 15-26 °C)
- Rüzgâr
-
Makbul: Poyraz, Yıldız
İstenmeyen: Lodos
Ekipman
Bu tür için doğru kamış, makine, misina ve iğne.
| Kamış | 2,7-3,3 m, 30-80 gr Uzak atış kabiliyeti kritik; sürü çoğu zaman 60-80 m açıkta kaynar. |
|---|---|
| Makine | 4000-5000, 5.5:1 üzeri Hızlı sarım şart — palamut yavaş çekilen zokaya bakmaz. |
| Ana misina | PE 1,2-1,5 örgü hem uzağa atar hem de sert vuruşu iletir. |
| Şok lideri / köstek | 0,40-0,50 mm fluorocarbon, 1,5 m Palamudun dişi de keskindir. |
| İğne | Zokanın üçlü iğnesi veya 2/0-4/0 tek iğne Tek balığa daha az zarar verir, bırakacaksan tercih et. |
| Ağırlık | Zokanın kendi ağırlığı (30-60 gr) Ayrı kullanılmaz. |
Yem ve Sahte Yem
Doğal Yem
- Sardalya filetosu
- Kalamar şeridi
Sahte Yem
- 30-60 gr gümüş/mavi zoka
- 10-14 cm
Takımlar
Bu tür için çalışan takımlar ve şemaları.
Zoka Atma (Kasting)
ayrıntılı anlatımAğır metal zokayı uzağa atıp hızlı sararak avcı balığı tetikler. Sahte yemle av yapmanın en sade ve en uzun menzilli yolu.
Şemada ne görüyorsun?
- KamışYemi uzağa atmanı, balığın vuruşunu hissetmeni ve balığı yormanı sağlayan esnek çubuk.
- Örgü ana misina (PE)Çok sayıda ince lifin örülmesiyle yapılan, neredeyse hiç esnemeyen misina.
- FG düğümüÖrgü misinayı fluorocarbon şok liderine bağlamanın en ince ve en güçlü yolu. Düğüm neredeyse hiç kalınlaşmadığı için kamış halkalarından pürüzsüz geçer.
- Şok lideriÖrgü ana misina ile yem arasına eklenen 1-1,5 metrelik kalın misina parçası.
- Kilitli klipsSahte yemi düğüm açmadan takıp çıkarmanı sağlayan küçük kilitli kanca.
- Metal zokaAğır, uzun ve parlak metal sahte yem. Uzağa atılıp hızlı sarılarak avcı balığı tetikler.
Ağır Çapari (Lüfer Çaparisi)
ayrıntılı anlatımKalın , 3-4 iri iğneli . Lüfer ve sarıkanadın keskin dişlerine dayanacak şekilde kalın kösteklidir.
Şemada ne görüyorsun?
- Kamış ucuYemi uzağa atmanı, balığın vuruşunu hissetmeni ve balığı yormanı sağlayan esnek çubuk.
- Ana misinaTek parça naylon misina. Esner, darbeyi yumuşatır, ucuzdur ve dolaştığında açılır.
- Fırdöndüİki misinayı birleştiren, kendi ekseninde dönebilen küçük metal bağlantı.
- Çapari bedeniÇapari ve paternoster gibi çok iğneli takımların iskeletini oluşturan misina.
- Tüylü iğneTakımın balığa değen tek parçası. Numarası ne kadar büyükse iğne o kadar küçüktür.
- Armut kurşunYemi dibe indiren ve uzağa atmanı sağlayan ağırlık. Biçimi kullanım yerine göre değişir.
Şamandıralı Canlı Yem Takımı
ayrıntılı anlatımCanlı istavrit veya izmaritin belirli bir derinlikte serbestçe yüzmesini sağlar. Lüfer, levrek ve iri palamut için en etkili kıyı takımı.
Şemada ne görüyorsun?
- Ana misinaTek parça naylon misina. Esner, darbeyi yumuşatır, ucuzdur ve dolaştığında açılır.
- Kauçuk stoperKayar şamandıra takımında avlanma derinliğini belirleyen, misina üzerinde kayan küçük kauçuk parça.
- Kayar şamandıraYemi belirli bir derinlikte tutan ve balığın dokunuşunu gözle görünür kılan yüzer parça.
- Fırdöndüİki misinayı birleştiren, kendi ekseninde dönebilen küçük metal bağlantı.
- Fluorocarbon köstekİğnenin bağlandığı, ana misinadan daha ince olan kısa misina parçası.
- Canlı yemAvlanacağın yerde tuttuğun küçük balığın canlı olarak iğnelenmesi. Lüfer ve levrekte en etkili yöntem.
- İğneTakımın balığa değen tek parçası. Numarası ne kadar büyükse iğne o kadar küçüktür.
Yüzey Spin (Rapala / Kaşık)
ayrıntılı anlatımYüzeyde veya yüzeye yakın çalışan maket balık ve kaşıklarla aktif avcılık. Zarganada ve akşam lüferinde çok etkilidir.
Şemada ne görüyorsun?
- KamışYemi uzağa atmanı, balığın vuruşunu hissetmeni ve balığı yormanı sağlayan esnek çubuk.
- Örgü PEÇok sayıda ince lifin örülmesiyle yapılan, neredeyse hiç esnemeyen misina.
- FG düğümüÖrgü misinayı fluorocarbon şok liderine bağlamanın en ince ve en güçlü yolu. Düğüm neredeyse hiç kalınlaşmadığı için kamış halkalarından pürüzsüz geçer.
- Fluorocarbon liderÖrgü ana misina ile yem arasına eklenen 1-1,5 metrelik kalın misina parçası.
- KlipsSahte yemi düğüm açmadan takıp çıkarmanı sağlayan küçük kilitli kanca.
- Minnow maketKüçük bir balığı taklit eden, önünde dalgıç bulunan sert plastik sahte yem.
- Dalgıç (lip)Küçük bir balığı taklit eden, önünde dalgıç bulunan sert plastik sahte yem.
Taktik
Atıştan balığı sudan almaya kadar.
- 1
Atış
Martı sürüsünün daldığı, suyun kaynadığı noktayı ara. Zokayı kaynamanın tam ortasına değil, 5-10 m ötesine at — ortaya düşen zoka sürüyü dağıtır.
- 2
Çekme
Hızlı ve kesintisiz sar. Palamut suda saatte 40 km yapar; "çok hızlı" diye bir şey yok. Ara sıra ucunu sarsarak ritmi boz.
- 3
Tokatlama
Vuruş çok serttir, çoğu zaman balık kendini bağlar. Yine de kısa bir tokatla iğneyi oturt.
- 4
Yakalama
İlk kaçışta çalışsın, ver. Zorla çekmeye kalkarsan ya iğne yırtar ya kopar. Yorulunca al.
İpuçları
- Palamut avı sabır değil, hazırlık işidir: takım kurulu, zoka bağlı beklersin; sürü geldiğinde 10 dakikan olur.
- Sürü yoksa sabit noktada beklemek yerine sahil boyunca yürüyerek tara.
- Eylül-Ekim'de sabahlar en verimli zamandır.
- Sürüyü gördüğünde koşarak yaklaşma; kıyıdaki ani hareket sürüyü açığa iter.
Sık Yapılan Hatalar
- Yavaş sarmak — palamut ilgilenmez.
- Zokayı sürünün ortasına atmak.
- boyundaki yavruları alıkoymak.
Noktalar
Bu türün tutulduğu 17 nokta.
İstanbul — Boğaz — Rumeli Yakası
İstanbul — Boğaz — Anadolu Yakası
İstanbul — Marmara — Avrupa Yakası
İstanbul — Marmara — Anadolu Yakası
İstanbul — Adalar
Kocaeli — Kandıra Kıyısı
Mutfakta
Izgara, fırında veya lakerda. Palamut çok çabuk bozulur; tuttuğun anda buzluğa koy.